Onnodig veel AIVD-screenings in luchtvaart

Gepubliceerd: vrijdag 9 januari 2009 in overheid. Reageer

Veel mensen die worden onderzocht voor een vertrouwensfunctie in de burgerluchtvaart, blijken helemaal niet aan de slag te gaan in beveiligde gebieden op vliegvelden. Dat heeft de Koninklijke Marechaussee vastgesteld tijdens een steekproef onder twintig grote uitzendbureaus.

Minister Guusje ter Horst van Binnenlandse Zaken, die dat aan de Tweede Kamer heeft geschreven, laat onderzoeken hoe kan worden voorkomen dat nog langer onnodig veel mensen het veiligheidsonderzoek ondergaan. De inlichtingendienst AIVD, die de screening verricht, en de marechaussee hebben dat ook met de uitzendbranche besproken.

Mogelijk worden straks kosten berekend voor het onderzoek. Vooral in vakantieperiodes is er op Schiphol en andere luchthavens veel behoefte aan personeel dat direct is in te zetten. Om dan snel aan de vraag van bedrijven te kunnen voldoen, hebben enkele uitzendbureaus een pool van mensen gevormd die alvast worden geworven en gescreend. Er zit dan vaak veel tijd tussen het onderzoek en de echte inzet op beveiligd gebied. Veel uitzendkrachten gaan in die periode elders aan de slag.

Uit een AIVD-screening voor een vertrouwensfunctie bij bijvoorbeeld de rijksoverheid, politie of het Koninklijk Huis moet blijken of iemand in aanmerking komt voor een zogeheten verklaring van geen bezwaar. Een besluit hierover moet binnen acht weken worden genomen, wat niet altijd lukt. In de burgerluchtvaart is zo'n verklaring in 2007 in bijna zeshonderd gevallen geweigerd op grond van justitiegegevens. Dat is relatief veel. De AIVD onderzoekt samen met de luchtvaartsector hoe kan worden voorkomen dat kandidaten waarvan al antecedenten bekend zijn, onnodig het zware veiligheidsonderzoek ondergaan. De AIVD heeft de achterstanden bij veiligheidsonderzoeken die er vorig jaar nog waren, grotendeels weggewerkt. De resterende circa twintig 'oude' zaken worden voortgezet totdat er een besluit is genomen over de afgifte van een verklaring van geen bezwaar, aldus Ter Horst.